Zagen

Zaagbladen kiezen: tanden, coating en welk blad waarvoor

Het blad bepaalt je zaagresultaat meer dan de machine eronder. Een goedkope cirkelzaag met een goed blad zaagt netter dan een dure machine met het meegeleverde blad. Hieronder zie je per zaagtype welk blad je nodig hebt, wat de codes op de verpakking betekenen en waar je aan herkent dat een blad op is.

De drie getallen die altijd moeten kloppen

Diameter. Nooit groter dan wat je machine toelaat, want dan past de beschermkap niet en overschrijd je het maximale toerental. Kleiner mag technisch wel, maar dan verlies je zaagdiepte en klopt het spouwmes niet meer.

Asgat. 165 mm-bladen hebben meestal 20 mm, 190 mm-bladen 30 mm, verstekzaagbladen van 216 mm eveneens 30 mm. Reduceerringen van de fabrikant mogen; zelf een gat opboren nooit.

Zaagbreedte en bladdikte. Op elk blad staat bijvoorbeeld 2,4/1,6 mm: de eerste waarde is de snedebreedte, de tweede de stambladdikte. Een dun blad vraagt minder vermogen en is daarom prettig op accumachines, maar buigt eerder weg in dik hout.

Controleer daarnaast altijd het maximale toerental op het blad tegen het onbelast toerental van je machine. Op de hubpagina over zagen zie je welke diameters bij welk machinetype horen.

Cirkelzaag- en verstekzaagbladen

Tandaantal

Hoe meer tanden, hoe fijner de snede en hoe meer warmte. Voor een 165 mm-blad: 24 tanden om ruw in de lengte te zagen, 40 tot 48 tanden als allrounder, 60 of meer voor gelamineerd plaatmateriaal. Voor een 216 mm verstekzaagblad ligt de allrounder op 48 tot 60 tanden, met 80 tanden voor lijstwerk. Zaag je in de lengte met een fijn blad, dan brandt het hout; zaag je een gelakte plaat met 24 tanden, dan scheurt de rand uit.

Tandvormen

WZ (wisseltand) is de standaard voor hout: tanden staan afwisselend links en rechts geschuind. FZ (vlaktand) heeft rechte tanden en zaagt snel in de vezelrichting. TR-F (trapezium plus vlaktand) is voor plaatmateriaal, laminaat en kunststof en gaat lang mee in schurende materialen. HZ (holtand) laat de vezels aan de bovenkant staan en geeft de nette snede in gefineerd of gemelamineerd plaatwerk.

Spaanhoek

Een positieve spaanhoek van 15 graden trekt het blad het hout in: prettig op een handcirkelzaag. Een negatieve spaanhoek van ongeveer -5 graden duwt juist tegen: dat wil je op een verstekzaag en op een tafelzaag, omdat het blad het werkstuk anders naar zich toe trekt. Zet nooit een blad met positieve hoek op een verstekzaag.

Coating en geluidsleuven

Een antikleeflaag houdt hars van het stamblad, wat scheelt bij vurenhout. De sleuven in het blad vangen uitzetting op en dempen het geluid; ze wijzen niet op een gebroken blad. Bladen met een spanningsgroef lopen bij hogere temperaturen rechter.

Decoupeerzaagbladen

Vrijwel alles gebruikt de T-schacht. De codes lees je zo: T101B voor schoon hout- en spaanplaatwerk, T101BR met omgekeerde tanden voor laminaat dat je met de decorzijde boven zaagt, T144D voor snel en ruw hout, T118A voor dun metaal (fijn) en T118B voor dikker metaal, T119BO smal voor krappe bochten en T101AO voor bochten in dun hout. De letters achteraan geven bladlengte (T = kort, U = extra lang) en de laatste letter de tandvorm. Meer over pendelstand en snelheid staat in de gids over de decoupeerzaag.

HCS-bladen zijn goedkoop en flexibel maar alleen geschikt voor hout. Bimetaal combineert een taaie rug met harde tanden en breekt veel minder snel; dat is voor metaal en spijkerhout de standaard. Hardmetaal-grit bladen zijn er voor tegels, glasvezel en gasbeton.

Recipro- en kettingzaag

Reciprobladen dragen de universele halfronde schacht en zijn dus merkonafhankelijk. Kies 3 tot 6 tanden per inch voor hout en snoeiwerk, 8 tot 14 tpi voor hout met spijkers en 18 tot 24 tpi voor stalen buizen en profielen. Neem bimetaal; HCS-bladen breken bij de eerste spijker. Kies de bladlengte als materiaaldikte plus ongeveer 5 cm. Zie de gids over de reciprozaag voor de techniek.

Bij een kettingzaag praat je niet over bladen maar over kettingsteek (3/8" LP of 0,325"), aandrijfschakeldikte (1,1 tot 1,5 mm) en het aantal aandrijfschakels. Die drie getallen staan in de handleiding en op het zwaard; alleen met alle drie bestel je de juiste ketting.

Zo kies je

Onze aanraders

Beste allrounder cirkelzaag

Bosch Expert for Wood 165 x 20 mm, 48 tanden

Dun stamblad dat weinig vermogen vraagt, dus ideaal voor accucirkelzagen. Zaagt plaatmateriaal en massief hout allebei netjes.

Bekijk op Amazon.nl
Beste verstekzaagblad

Makita Specialized 216 x 30 mm, 60 tanden

Negatieve spaanhoek en fijne vertanding: precies wat je wilt voor plinten, laminaat en lijstwerk zonder uitscheuring.

Bekijk op Amazon.nl
Beste decoupeerbladenset

Bosch T-schacht assortiment (hout en metaal)

Set met T101B, T101BR, T118A en T144D dekt vrijwel alles wat je thuis tegenkomt. Merkbladen blijven veel langer scherp dan naamloze multipacks.

Bekijk op Amazon.nl
Beste reciprobladen

Milwaukee Sawzall bimetaal assortiment

Taaie bimetaalbladen in verschillende tandsteken, van snoeiwerk tot stalen profiel. Breken merkbaar minder snel dan budgetbladen.

Bekijk op Amazon.nl

Onderhoud en veelgemaakte fouten

De meest gemaakte fout is doorwerken met een bot blad. Je merkt het aan brandsporen, meer duwkracht, meer geluid en een motor die warm wordt. Vaak is het blad niet eens bot maar vol hars: leg het een kwartier in harsverwijderaar of ontvetter, borstel het schoon met een koperborstel en het zaagt weer als nieuw.

Een tweede klassieker is het blad verkeerd om monteren. De pijl op het blad wijst in de draairichting van de machine; bij een cirkelzaag wijzen de tanden aan de voorkant naar beneden. Draai de flensmoer stevig maar niet met een verlengpijp aan; te vast betekent een verwrongen stamblad.

Berg bladen niet los in een la op waar ze tegen elkaar tikken; hardmetalen tanden zijn broos en breken van een klap. Hang ze aan een spijker of bewaar ze in de originele verpakking. Hardmetalen bladen zijn twee tot vier keer te laten slijpen, wat bij grote verstek- en tafelzaagbladen loont maar bij een blad van €20 niet. Algemene tips over onderhoud staan in de klustip over gereedschap onderhouden.

Veelgestelde vragen

Hoeveel tanden heb ik nodig?

Meer tanden geeft een fijnere snede maar meer warmte; minder tanden zaagt sneller en koeler maar ruwer. Voor een 165 mm cirkelzaagblad: 24 tanden voor ruw hout, 40 tot 48 voor algemeen werk, 60 of meer voor gelamineerd plaatmateriaal.

Wat betekenen WZ, FZ, TR en HZ op de verpakking?

Dat zijn tandvormen. WZ (wisseltand) is de allrounder voor hout, FZ (vlaktand) zaagt snel in de lengte, TR (trapeziumtand met vlaktand) is voor plaatmateriaal en kunststof, en HZ (holtand) geeft een uitscheurvrije snede in gelamineerd materiaal.

Mag ik een blad met een kleiner asgat met een ring gebruiken?

Alleen met een passende reduceerring van de fabrikant, precies gecentreerd. Speling geeft onbalans en trilling. Andersom, een blad met een groter asgat op een dunnere as, mag nooit.

Kan ik een hardmetalen blad laten slijpen?

Ja, hardmetalen tanden zijn twee tot vier keer te slijpen bij een slijperij. Bij bladen onder de dertig euro is nieuw kopen meestal goedkoper; bij grote verstek- en tafelzaagbladen van een A-merk loont slijpen wel.

Waarom brandt mijn zaagsnede zwart?

Bijna altijd door een bot blad, hars op de tanden of te veel tanden voor het materiaal. Maak het blad schoon met hars-verwijderaar, controleer de scherpte en zaag met een constante snelheid door in plaats van in het hout te blijven staan.

Gerelateerde gidsen

Gereedschapskist.com is deelnemer aan het Amazon-partnerprogramma. Als Amazon-partner verdienen wij aan in aanmerking komende aankopen. Dit kost jou niets extra en beïnvloedt ons advies niet.